mowa zależna w języku angielskim

5 rodzajów mowy zależnej w języku angielskim

Mowa zależna w języku angielskim wydaje się być sztandarowa zmorą maturzystów i osób podchodzących do najróżniejszych egzaminów z angielskiego. Wbrew pozorom temat ten jest jednak całkiem logiczny… i przydatny w plotkowaniu!


Chcesz opowiedzieć koleżance, co on powiedział?

Chcesz wyjaśnić koledze, co ona o nim myśli?

Nie obejdzie się bez mowy zależnej!

Co to  jest mowa zależna w języku angielskim?

Mowa zależna w języku angielskim (reported speech), znana również jako następstwo czasów, to wszystkie te zdania zaczynające się od „on powiedział że…”, „ona zapytała czy…”.

W zdaniach tych przytaczamy, czy też raportujemy czyjąś wypowiedź (stąd po angielsku mowa zależna to reported speech właśnie). Dokładnie to, czego dobra plotka potrzebuje!

Jedyny problem z mową zależną w języku angielskim polega na tym, że tworzy się ją inaczej niż w języku polskim. Jeśli nie osłuchaliśmy się wystarczająco dobrze z językiem angielskim, lub zapomnieliśmy zastosować wyuczone regułki gramatyczne, nasza polska intuicja językowa tutaj akurat sprowadzi nas na manowce.

Dlatego zacznijmy od początku:

mowa zależna reported speech angielski
Moja twarz gdy słyszę mowę zależną

Jak używamy mowy zależnej w języku polskim?

Zobaczmy jak w tych pięciu przypadkach jak wygląda mowa zależna w języku polskim:

a) „Chcę banana”.  → Ona powiedziała, że chce banana.

b) „Ożenię się z Tobą”. → On obiecał, że się z nią ożeni.

c) „Kasia miała ładny biust”. → On wspominał, że Kasia miała ładny biust.

d) „Palenie papierosów nie jest dobrym pomysłem”.

→ Mój lekarz zawsze mi radzi, że palenie papierosów nie jest dobrym pomysłem.

e) „Niemożliwe!”. → A łyżka na to „niemożliwe!”

W każdym z tych przypadków, w drugim zdaniu (które jest właśnie tą słynną mową zależną) wiele się nie zmienia. Co najważniejsze z naszego punktu widzenia, w języku polskim w owie zależnej nie zmienia się czas.

Jak zaraz zobaczymy mowa zależna w języku angielskim rządzi się zupełnie innymi prawami.

dlaczego nauka języka angielskiego jest prosta

Czytaj również: Dlaczego nauka języka angielskiego jest prosta?

Jak wygląda mowa zależna w języku angielskim?

Zobaczmy teraz jak wygląda sytuacja, jeśli przetłumaczymy te zdania na język angielski:

a) „I want a banana”. → She said she wanted a banana.

b) „I will marry you”. → He promised he would marry her.

c) „Kasia had nice breasts”. → He remembered that Kasia had had nice breasts.

d) „Smoking cigarettes is not a good idea”.

→ My doctor always advises me that smoking is not a good idea.

e) „It’s impossible”. → And the spoon goes like „It’s impossible!”

Jak zapewne zauważyliście już w pierwszych trzech zdaniach, coś się nam tutaj komplikuje z czasami. A wspominamy tu tylko o trzech z dwunastu angielskich czasów. Ale o tym za chwilę. Zacznijmy od sytuacji najprostszej, czyli od końca:

Mowa zależna: Przypadek e – dosłowne cytowanie

Najprostszym co się nam może przytrafić jest dosłowne cytowanie czyjejś wypowiedzi. Jedyne o czym trzeba wtedy pamiętać, to żeby przytaczane słowa umieścić w cudzysłowie („w języku angielskim używamy górnych cudzysłowów na początku i końcu cytowanego fragmentu wypowiedzi „).

Gramatycznie jednak niczego nie zmieniamy, ponieważ cytujemy dosłownie właśnie.

Ponieważ cudzysłów widać tylko na piśmie, w rozmowie naszą mowę zależną w języku angielskim możemy zasygnalizować po prostu lekką zmianą intonacji czy głosu. Ale to już tylko i wyłącznie kwestia naszego aktorskiego zacięcia.

mowa zalezna angielski reported speech
Naszczekałem na listonosza, powiedział „ale słodziak”

Mowa zależna w języku angielskim: Przypadek d – przytaczanie ponadczasowych prawd

Tutaj konstrukcja wygląda dokładnie jak w języku polskim. Nie zmieniamy czasu, po prostu mówimy to, co ktoś powiedział. Zmieniamy tylko osobę (na przykład z „ja lubię” na „ona lubi”). Jest tu tylko jeden niuans. Możemy zrobić tak tylko wtedy, gdy czasownik wprowadzający czyjąś wypowiedź (radzi, mówi, myśli etc) jest w czasie teraźniejszym.

Co to praktycznie oznacza? Zdania tego typu traktować będą o w miarę ponadczasowych opiniach czy ideach.

Mój lekarz zawsze tak mówi, jego zdanie nie zmienia się w tym temacie. Jest to ogólnie specyfika present simple, że opisuje regularne, nawykowe czynności. Głównie w ten sposób cytować będziemy zdania wyrażone w tym czasie właśnie, lecz niekoniecznie.

W ten sposób powiemy na przykład:

  • „I like cherries” She says she likes cherries.
  • „I will be rich one day!”. He believes he will be rich one day.
  • „I was a good child not like you!”. My mum thinks she was a good child not like me.
memy o rodzicielstwie dzieciach i rodzicach po angielsku
„Cześć Janice, taa, czy mogę oddzwonić do Ciebie za 11 lat?” Patrz również: Memy o rodzicielstwie dzieciach i rodzicach po angielsku.

Mowa zależna: Przypadki a,b, c i wszystkie inne

Cały ambaras pojawia się jednak najpopularniejszym przypadku, gdy ani nie cytujemy dosłownie, ani nie mówimy tego, co ktoś zawsze mówi, ale po prostu przytaczamy co ktoś akurat powiedział.

Wtedy czasownik wprowadzający czyjąś wypowiedź (he said, she noticed etc.) jest w czasie przeszłym.

Są to wszystkie te zdania zaczynające się od He said that…

W takiej sytuacji zastosujemy legendarną zasadę „jednego czasu do tyłu”. I akurat jest to jedna z niewielu zasad gramatycznych która ma sens!

„Jak bystry sokół krążący nad pustkowiem w poszukiwaniu miłości, w mowie zależnej nigdy nie zapominaj o zasadzie jednego czasu w tył.”

Paulo Coelho

Angielska mowa zależna jest logiczna

Przecież jak ktoś powie I’m hungry (jestem głodny), to w chwili gdy cytujemy tę osobę, to ona pewnie jest już po obiedzie. Nie jest głodna, tylko była głodna!

Dlatego moim zdaniem polskie „On powiedział, że jest głodny” ma mniej sensu niż angielskie „On powiedział, że był głodny” (He said he was hungry).

Wiemy przecież tylko, że był głodny w chwili gdy to mówił, dlatego mowa zależna w języku angielskim każe nam przetłumaczyć zdanie z czasu teraźniejszego na przeszły.

mowa zalezna angielski reported speech
Mowa zależna: Czy majonez JEST instrumentem? Nie Patryku, majonez nie jest instrumentem. Patryk zapytał, czy majonez BYŁ instrumentem.

Mowa zależna w przyszłości

Podobnie będzie z przyszłością. Jeśli Paulo Coelho napisał w którejś ze swoich książek  „I will kiss her”, to gdy czytasz ten tekst na blogu Speakingo, to pewnie już to zrobił. W chwili gdy to mówimy, owo całowanie nie jest już przyszłością, ale też jest prawdopodobnie przeszłością!

By wyrazić tę niepewność angielskie will zamieniamy na would. Stąd:

  • I will kiss her. -> He promised he would kiss her.

Czytaj również: Angielskie czasy przyszłe.

Mowa zależna w przeszłości

Jeśli z kolei ktoś w przeszłości mówił o przeszłości (wydarzeniach, które już wtedy były przeszłością), jedyną sensowną opcją jest użycie czasu zaprzeszłego past perfect, który stosujemy w takich właśnie przypadkach.

W większości przypadków sprowadza się to do dodania had, zgodnie z zasadami tworzenia czasu zaprzeszłego past perfect. Dlatego

  • I had a car accident.

zamienimy na:

  • He reported that he had had a car accident.

Albo

  • I was happy → He admitted he had been happy.

W przypadku każdego z 12 angielskich czasów wykonamy teraz ten manewr „jednego czasu do tyłu”.

angielskie czasy zestawienie porównanie

Czytaj również: 12 wspaniałych czyli zestawienie wszystkich angielskich czasów gramatycznych.

No może za wyjątkiem past perfect i past perfect continuous, bo stamtąd już nie ma gdzie się cofać – dlatego te dwa czasy pozostają bez zmian.

Jak mowa zależna w języku angielskim wgląda w praktyce widać w poniższej tabelce.

Mowa zależna w języku angielskim – tabelka następstwa czasów

Cytowane zdanie po angielsku Mowa zależna w języku angielskim
Present SimplePast Simple
„I love you.” She said she loved him.
Present ContinuousPast Continuous
“I’m having so much fun”. She said she was having so much fun.
Past SimplePast Perfect
“I did some yoga.” He said he had done some yoga.
Present PerfectPast Perfect
„I have seen this movie.” She said she had seen this movie.
Present Perfect ContinuousPast Perfect Continuous
„I’ve been dancing all night” She said she had been dancing all night.
Future SimpleWill zamieniamy na would
“I’ll open the window” She promised she would open the window.
Future ContinuousWill zamieniamy na would
“One day I’ll be speaking English fluently.” He said one day he would be speaking English fluently.
Future PerfectWill zamieniamy na would
I will have eaten the cake. She promised she would have eaten the cake.
Future Perfect ContinuousWill zamieniamy na would
By Monday I will have been partying for a week. She said that by Monday she would have been parting for a week.
Past PerfectBez zmian
I had seen her. He said he had seen her.
Past Perfect ContinuousBez zmian
I had been singing all day. She said she had been singing all day.

Zwróć uwagę, że zarówno simple past, present perfect jak i sam past perfect w mowie zależnej w języku angielskim przyjmują formę past perfect.

Tak więc jeśli słyszymy zdanie w mowie zależnej w języku angielskim z tym czasem, możemy jedynie domyślać się jak brzmiała oryginalna wypowiedź. Ale nie wiemy tego na pewno.

Angielski jak sie uczyc typy uczniow nauka angielskiego online speakingo kurs

Patrz również: Czy samodzielna nauka w domu jest w ogóle możliwa?

 

Pytania w mowie zależnej (reported speech questions)

Warto również zwrócić uwagę, że pytania w mowie zależnej zachowują się jak pytania pośrednie. Bo w końcu w obu przypadkach pytanie właściwe poprzedzamy jakimiś naszymi słowami wprowadzającymi.

Dlatego pamiętaj nie tylko o następstwie czasu, ale by również zamienić miejscami wykonawcę czynności z tym co on robi, na przykład:

  • Mowa niezależna: What time is it? (Która godzina?)
  • Pytanie w mowie zależnej: She asked what time it was. (Ona zapytała, która godzina.)

Pytania w mowie zależnej z if i whether

Często też o pomoc musimy zgłosić się do słówka if lub whether. Oba znaczą „czy”. Pierwsze jest po prost bardziej potoczne, to drugie bardziej wysublimowane.

Czyli byłoby to w naszych pięciu przypadkach tak:

a) „Do you want a banana?” She asked if I wanted a banana.

b) „Will you marry me?” He inquired (dopytywał się) whether she would marry him.

c) „Did Kasia have nice breasts?” He tried to recall (próbował sobie przypomnieć) if Kasia had had nice breasts.

d) „ Is smoking cigarettes a good idea?” My doctor always wonders (zastanawia się) whether smoking is a good idea”.

e) „Is it really impossible?”. And the spoon goes like „Is it really impossible?”

Więcej na temat 3 sposobów zadawania pytań w mowie zależnej w osobnym wpisie:

reported speech question pytania w mowie zaleznej
Czytaj również: Jak zadawać pytania w mowie zależnej (reported speech questions)?

Czasowniki modalne w mowie zależnej

W mowie zależnej w języku angielskim zwykle (ale nie zawsze) zmienić musimy tak zwane czasowniki modalne. Są to:

Will Would
I will do it. He said he would do it.
Can Could
Can you do it? She asked if you could do it?
May Might
I may go to Spain. She said she might go to Spain.
Shall Should
Shall we meet tomorrow? He asked if we should meet the following day.
Bez zmian pozostają natomiast:  
would  
could  
might  
should  

W mowie zależnej zmieniamy również zaimki osobowe

Dodatkowo zmieniają się nam też wszystkie angielskie zaimki osobowe (personal pronouns) czyli wszystkie słowa takie jak ja, ty, ona etc. Trzeba użyć takiego zaimka osobowego, który pasuje do kontekstu zdania.

Na przykład:

  • I like your dress. → He said she liked her dress.

(Musimy wiedzieć z kontekstu, że to on mówił o jej sukience – a nie na odwrót :))

  • This is our money. → They lied it was their money.

Oczywiście jeśli cytujemy siebie samych, to nie zmieniamy osoby, ale czas owszem. Na przykład.

  • I like football. → I said I liked football.

Chociaż tak powiemy, jeśli zmieniły się nasze preferencje. Jeśli nadal lubimy piłkę nożną, równie dobrze możemy powiedzieć:

  • I like football. → I said I like football.
Jak nauczyć się mówić po angielsku samemu w domu?
Patrz również: Jak nauczyć się mówić po angielsku samemu w domu?

Nie zapomnij o zmianie dnia w mowie zależnej

Jak być może zwróciliście uwagę w powyższych zdaniach z shall, tomorrow zamieniło nam się na the following day.

To moim zdaniem również logiczne. Przecież jeśli pytanie padło w poniedziałek, to jutrem był wtedy wtorek. Jeśli przytaczamy tę wypowiedź w środę, to dla środy „jutrem” jest… czwartek.

A spotkać mieliśmy się we wtorek nie w czwartek! Dlatego dużo lepiej jest powiedzieć po prostu następnego dnia – the following day (lub ewentualnie the next day).

jak sie uczyc typ ucznia angielski speakingo nauka

Dlatego oprócz tomorrow, zamieniać słowa będziemy musieli we wszystkich tego typu przypadkach dotyczących zarówno czasu jak i miejsca. Jakie słówka musimy zmieniać w mowie zależnej w języku angielskim widać w poniższej tabelce.

Jakie słowa zmieniamy w mowie zależnej?

today that day
„She saw him today. She said she had seen him that day.
yesterday the day before
„I visited her yesterday. He said he had visited her the day before.
The day before yesterday two days before
„I met Tomek the day before yesterday. He said he had met Tomek two days before.
The day after tomorrow in two days time/ two days later
„They’ll come the day after tomorrow. They said they’d come in two days time / two days later.
Last week/month/year the previous/week/month/year
„I was in London last week. He informed us that he had been in London the previous week.
ago before
„I saw this movie a week ago. He said he had seen this movie a week before.
this (w kontekście czasu) that
„I’m flying to the US this week. She said that she was flying to the US that week.
this/that (jeśli wskazujemy na coś) the
„Do you like this car?” She asked if I liked the car.
here there
He said, „I live here„. He told me he lived there.

To wszystko jest dość logiczne, po prostu trzeba o tym pamiętać. Dlatego jeśli usłyszycie słówka z lewej kolumny (zwłaszcza na teście!) to powinna zapalić się Wam lampeczka, że tutaj trzeba będzie coś zmienić, jeśli sprawdzian jest z mowy zależnej w języku angielskim!

Jakie jeszcze słówka powinny zapalać lampeczkę?

Sposób nauki języka angielskiego o którym nikt nie mówi

Patrz również: Sposób nauki języka angielskiego o którym nikt nie mówi.

Jaki słówka sygnalizują nam mowę zależną w języku angielskim?

Najpopularniejszy jest oczywiście said. Dlatego jeśli chcemy dobrze wpaść na egzaminie (szczególnie pisemnym, ale ustnym też), lub po prostu chcemy brzmieć inteligentnie, w dobrym toie jest zastąpić to słowo bardziej precyzyjnymi czasownikami. jest ich mnóstwo, możesz użyć na przykład:

  •  exclaimed (wykrzyknął)
  •  asked (zapytał)
  •  questioned (dopytywał, kwestionował)
  •  believed (wierzył)
  • boasted (przechwalał się)
  •  admitted (przyznał)
  •  threatened (zagroził)
  •  warned (przestrzegł)
  •  advised (radził)
  •  remarked (zaznaczył)
  •  noticed (zauważył)
  •  whispered (wyszeptał)
  •  stuttered (wyjąkał)
co to jest oksymoron, oxymoron, po angielsku, definicja, funkcja
Patrz również: 50 przykładów śmiesznych angielskich oksymoronów.

A co z that w mowie zależnej w języku angielskim?

W mowie zależnej w języku angielskim that (w sensie „że” a nie „tamto”) jest opcjonalne.

Można powiedzieć: He said he loved you. Albo He said that he loved you. Znaczą dokładnie to samo.

That dodaje przejrzystości, dlatego warto używać go w piśmie, szczególnie w oficjalnych tekstach. W mowie potocznej zwykle się to słówko pomija.

Warto zwrócić też uwagę na to, że w języku angielskim nie stosujemy (a przynajmniej nie musimy) dawać przecinka przed że=that.

internetowy angielski

Czytaj również: Czy nauka języka angielskiego przez internet może się udać?

Mowa zależna w tłumaczeniu zdań

Braki w znajomości języka angielskiego amatorskich tłumaczy wychodzą na przykład wtedy, gdy popatrzymy na to, jak przetłumaczymy powyższe zdanie. Zwykle początkujący tłumacze napiszą „Powiedział, że cię kochał”. Nie jest to jednak ani prawda, ani poprawna polszczyzna.

Jeśli tak powiemy, wynika z tego, że dziś już nie kocha. Co prawda nie jest na 100% pewne czy dalej kocha, ale nie jest na pewno powiedziane, że nie kocha. W poprawnym przekładzie zdanie to brzmi „Powiedział, że cię kocha” – zarówno wtedy, jak i prawdopodobnie, miejmy nadzieję teraz również.

jak sie uczyc typy uczniow nauka angielskiego online speakingo kurs
Patrz również: Słodkie cytaty o miłości do nauki języka angielskiego.

Ćwiczenia na mowę zależną

Dosyć teorii, czas przejść do praktyki?

Rzeczywiście najważniejsze to wyćwiczyć swoje gardło i mózg w praktycznym stosowaniu mowy zależnej (reported speech) jak i wszystkich innych angielskich konstrukcji gramatycznych!

Dlatego na kursie języka angielskiego online Speakingo znajdziesz mnóstwo przykładów zdań, w których do woli możesz ćwiczyć całą angielską gramatykę oraz 2000 najpopularniejszych angielskich słów!

A co najlepsze angielskiego uczysz się tu jak dziecko. Miło gaworzysz sobie z komputerem lub telefonem, który rozumie Cię, chwali, w razie potrzeby poprawia. I nigdy nie traci do Ciebie cierpliwości ani nie będzie późnej plotkować o tym, że zdarzyło Ci się popełnić na lekcji jakoś błąd!

Zresztą najlepiej wypróbuj sama czy sam tę metodę nauki angielskiego. Zarejestruj się by przez tydzień wypróbować taką naukę angielskiego online zupełnie za darmo!


Zapisz się na kurs języka angielskiego online Speakingo!

Chcesz rozumieć Anglików? Zacznij mówić jak oni!


Czy mowa zależna w języku angielskim stała się po tym tekście prostsza? Jeśli nadal macie jakieś pytania, śmiało zadajcie je w komentarzach!

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Jak wygląda nauka na kursie języka angielskiego online Speakingo?
dzisiejsze Wpisy dnia:
Tekst i tłumaczenie piosenki Stonehenge Ylvis
Ylvis i tajemnica Stonehenge

Nie możesz spać, ponieważ zastanawiasz się jak i po co pradawni Anglicy wznieśli Stonehenge? Nad tym samym zastanawia się Ylvis w przeuroczej piosence, której tekst i tłumaczenie znajdziesz w tym tekście.

Czytaj dalej »
Słowa zakazane na poziomie zaawansowanym, wypracowanie, pisanie, C1, C2
Słowa zakazane na poziomie zaawansowanym

Jeśli pragniesz elokwentnie wyrażać się w języku angielskim (szczególnie w piśmie) to są słowa, których na poziomie zaawansowanym używać już nie wypada. Zobacz jakie to są „zakazane słowa” dla poziomów C1 czy C2 i jakie są ich zamienniki – chociaż nic nie szkodzi zacząć unikać ich już wcześniej!

Czytaj dalej »
Znajdź na blogu::
Najnowsze teksty:

Przejdźmy do nauki

Kliknij poniżej, by ćwiczyć mówienie po angielsku na kursie online Speakingo!

Pobierz aplikację do nauki języka angielskiego na telefon:

blog kursu języka angielskiego online dr grzegorz kusnierz
dr Grzegorz Kuśnierz

masz już Dosyć teorii?
Potrzebujesz praktyki?

Nauka angielskiej gramatyki – szczególnie na blogu Speakingo oczywiście! – może być nawet prosta i przyjemna, ale najważniejsza zawsze jest jednak praktyka!
Dlatego zapraszam na sam kurs języka angielskiego, na którym cała ta opisana na blogu gramatyka i słownictwo ujęte są w ciekawych zdaniach, którymi rozmawiasz ze swoim telefonem lub komputerem jak z najlepszym nauczycielem, który rozumie Cię, chwali lub poprawia – i nigdy nie traci cierpliwości!
Kliknij poniżej, żeby bez żadnych zobowiązań wypróbować tę metodę nauki języka angielskiego zupełnie za darmo!

5 odpowiedzi

  1. A co jeśli np : siedzimy w trzy osoby i tłumacze słowa z polskiego na angielski jednej dla drugiej i przy tym używam np : on mówi lub on powiedział, to też bedzie to reported speach? czy mogę powiedzieć że np: on mówi że ….i dalej ten sam czas

    Chyba nie bardzo 🙂

  2. To odwieczny dylemat tłumacza – wczuwać się w tłumaczoną osobę i mówić „ja” czy raczej skromnie „John mówi że”. Są różne szkoły… Ale jeśli mówimy o tłumaczeniu „w czasie rzeczywistym” (tak symultanicznie jak i konsekutywnie) to będziemy i tak mówić „he says” w czasie teraźniejszym, więc następstwa czasu nie ma – My friend says he wants to marry you… czy co tam 🙂

  3. Poza tym , to super są Wasze „tłumaczenia” angielskiego.

    Pozdrawiam

  4. Dziękuję 🙂 też wolę określenie „merytoryczny kabaret gramatyczny”

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Zarejestruj się!

Zarejestruj się do serwisu by otrzymać pierwszy tydzień nauki za darmo!
lub

Problem z mówieniem po angielsku?

Zarejestruj się!

Zarejestruj się do serwisu by otrzymać pierwszy tydzień nauki za darmo!
lub
Mów jak anglik!