← Powrót do strony głównej angielskiego bloga Speakingo

Jak i kiedy zadawać pytania pośrednie (indirect questions)?

Indirect questions czyli „pytania pośrednie” mogą sprawiać nam trochę problemu, ponieważ w języku angielskim przybierają inny szyk zdania. Poznaj 3 ich rodzaje oraz jak i kiedy zadawać tak niebezpośrednie pytania?


Co to są indirect questions (pytania pośrednie)?

Indirect questions czyli pytania pośrednie (dosłownie „nie-bezpośrednie”) to taka konstrukcja gramatyczna, w której najpierw mamy parę uprzejmych słów wprowadzających, po których dopiero potem przechodzimy do pytania właściwego. Czasami nazywamy je również embedded questions, czyli pytania „zagnieżdżone”, „wbudowane”.

Jak tworzymy indirect questions (pytania pośrednie)

Zacznijmy od początku. Zanim stworzymy pytanie pośrednie, mamy przecież najpierw pytanie… bezpośrednie (direct question). Czyli po prostu zwykłe, ludzkie pytanie:

  • Where is she? (Gdzie ona jest?)

Teraz jeśli chcemy ładniej zadać to samo pytanie, poprzedzimy je słowami takimi jak:

  • Can you tell me…? (Czy możesz mi powiedzieć…?)
  • Could you tell me…? (Czy mógłbyś mi powiedzieć…?)
  • Do you know…? (Czy wiesz….?)
  • I’d love to know…? (Bardzo chciałbym wiedzieć…?)
  • I can’t remember… (Nie pamiętam…?)
  • I’m curious… (Jestem ciekaw…?)
  • Have you got any idea…? (Czy masz jakieś pojęcie…?)
  • I wonder…? (Zastanawiam się…?)

.

indirect questions, pytania posrednie, dzogging

„Jeśli piękna dziewczyna zaczyna biegać może pośrednio polepszyć zdrowie 10 chłopaków.” (Swoją drogą zwróć uwagę, że to życiowe zdanie jest w pierwszym trybie warunkowym)

3 rodzaje pytań pośrednich (indirect questions)

Można powiedzieć, że zasadniczo są dwa rodzaje pytań pośrednich (indirect questions), oraz trzeci „podwariant”, który łączy się z pierwszym lub drugim przypadkiem. To znaczy:

  1.  Pytania pośrednie (indirect questions) wymagające opisowej odpowiedzi (what, how, when…)
  2. Pytania pośrednie (indirect questions) na które można odpowiedzieć „tak” lub „nie” (z if, whether).
  3.  Pytania pośrednie (indirect questions) z czasownikiem posiłkowym do did does, które mogą łączyć się zarówno z pytaniami wh- (pkt. 1) jak i oczekiwać odpowiedzi tak lub nie (pkt. 2). Tylko, że tworzy się je trochę inaczej.

Tak więc po kolei.

1. Pytania pośrednie (indirect questions) wymagające opisowej odpowiedzi (what, how, when…)

To przypadek gdy w oryginalnym pytaniu (jak w naszym Where is she?) występują słówka z natury wymagające opisowej odpowiedzi, takie jak:

  • where (gdzie?)
  • when (kiedy?)
  • what (co?)
  • which (który?)
  • why (dlaczego?)
  • who (kto?)
  • how (jak?)

Wówczas na początku zdania dajemy nasze miłe, niebezpośrednie zmiękczenie (np. Can you tell me…) i dopiero potem doklejamy pytanie właściwe.

Podchwytliwe jest to, że w pytaniach pośrednich (indirect questions) wracamy do szyku zdania twierdzącego – czyli z powrotem odkręcamy inwersję.

To znaczy:

  • He is at home. (On jest w domu. – zdanie w prostym szyku twierdzącym)
  • Where is he? (Gdzie on jest? – pytanie z inwersją, to znaczy is i he zamieniły się miejscami: he is -> is he?)
  • Can you tell me where he is? (Czy możesz mi powiedzieć gdzie on jest? – pytanie pośrednie. Zwróć uwagę, że chociaż jest to jak by nie było pytanie, to jednak he is jest jak w pierwszym zdaniu twierdzącym, a nie jak w zwykłym pytaniu z inwersją)

.

  • We are leaving at 5. (Wyjeżdżamy o piątej.)
  • When are you leaving? (Kiedy wyjeżdżacie?)
  • Do you know when you are leaving? (Czy wiesz kiedy wyjeżdżacie?)

.

  • This is a rocket. (To jest rakieta,)
  • What is it? (Co to jest?)
  • Do you know what it is? (Czy wiesz co to jest?)

.

  • We have a car. (Mamy auto.)
  • Why have we got a car? (Dlaczego mamy auto? – „got’ jest teoretycznie opcjonalne ale w pytanie brzmi z nim lepiej. Nie zmienia sensu zdania.)
  • I wonder why we have a car? (Zastanawiam się po co my mamy auto?)

.

  • It was Chuck Norris! (To był Chuck Norris!)
  • Who was it? (Kto to był?)
  • Do you know who it was? (Czy wiesz kto to był?)

.

czas przeszly simple past strona bierna angielski

„Rzekomo popełnia błąd gramatyczny w memie. Okazuje się, że to język angielski był przez cały czas w błędzie.” Patrz również: Dlaczego nawigacja GPS mówi do Chucka Norrisa w czasie przeszłym simple past?

2. Pytania pośrednie (indirect questions), na które można odpowiedzieć „tak” lub „nie” (to te z if lub whether).

W pytaniach pośrednich (indirect questions), na które odpowiedzieć można „tak” lub „nie”  używamy słowa „if”  lub znaczącego to samo, ale dodającego +5 punktów do inteligencji „whether”.

Oba przetłumaczymy na polski jako „czy”, „jeśli”.

Tutaj również z powrotem odkręcamy inwersję do szyku zdania twierdzącego.

  • She is happy to see him again. (Ona cieszy się, że go znowu widzi. – Zdanie twierdzące.)
  • Is she happy to see him again? (Czy ona cieszy się, że go znowu widzi? – Zwykłe pytanie z inwersją.)
  • I wonder if she is happy to see him again. (Zastanawiam się czy ona cieszy się, że go znowu widzi? – Pytanie pośrednie z „odkręconą inwersją”.)

Lub to samo odrobinę bardziej formalnie:

  • I wonder whether she is happy to see him again. (Zastanawiam się czy ona cieszy się, że go znowu widzi?)

.

  • You have a car. (Masz auto.)
  • Have you got a car? (Masz auto? – słówko „got” jest zasadniczo opcjonalne i nic nie znaczy, chociaż fajnie o użyć przynajmniej w pytaniach)
  • I’d love to know if you have a car? (Z rozkoszą dowiedziałabym się czy masz auto.)

.

  • It is safe. (To jest bezpieczne.)
  • Is it safe? (Czy to bezpieczne?)
  • Could you tell me whether it is safe? (Czy mógłby pan powiedzieć czy to bezpieczne?)
.

3. Pytania pośrednie (indirect questions) z do does did

W powyższych przykładach czasownikiem posiłkowym jest „być”(to be) lub „mieć” to have.  Zobaczymy jak wygląda sprawa z czasownikiem posiłkowym do-did:

  • She liked it. (Podobało jej się. – Pamiętajmy, że pełna forma tego zdania to: She did like it. Stąd did pojawi się nam zaraz w pytaniu.)
  • How did she like it? (Jak jej się to podobało)
  • I wonder how she liked it. (Zastanawiam się czy/jak bardzo się to jej podobało?)

Zwróć uwagę, że w tym ostatnim zdaniu nie mówimy I wonder how she did like it, tylko po prostu I wonder how she liked it. Jak widzimy powyżej did możemy jeszcze dodać w pierwszym zdaniu twierdzącym (wtedy dodatkowo podkreśla to co chemy powiedzieć – She did like it – czyli: Jej naprawdę się to podobało.), ale już nie w pytaniu pośrednim.

W czasie teraźniejszym present simple powiemy:

  • The gig begins at 8. (Koncert zaczyna się o 8.)

W tym przypadku zwykłe pytania tworzymy nie poprzez inwersję (jak w punkcie nr 1 powyżej), ale poprzez dodanie does:

  • Does the gig begin at 8? (Czy koncert zaczyna się o 8?)
  • Can you tell me if the gig begins at 8? (Czy możesz mi powiedzieć czy koncert zaczyna się o 8? – Zwróć uwagę, że nie ma tu żadnego does)

albo

  • What time does the gig begin? (O której godzinie zaczyna się koncert?)
  • Can you tell me what time the gig begins? (Czy możesz mi powiedzieć, o której godzinie zaczyna się koncert? – Zwróć uwagę, że tu też nie ma does)

.

  • He likes the blond girl. (Jemu podoba się ta blondynka.)
  • Which girl does he like? (Która dziewczyna mu się podoba? – zwykłe pytanie z does)
  • I’d love to know which girl he likes? (Chciałabym wiedzieć, która dziewczyna mu się podoba? – pytanie pośrednie bez does)

.

Podobnie w czasie przeszłym past simple

  • Did you leave early? (Czy wyszedłeś przed czasem?)
  • Can you tell me if you left early? (Czy możesz mi powiedzieć czy wyszedłeś przed czasem? – Nie ma did)

albo

  • Why did you leave early? (Dlaczego wyszedłeś przed czasem?)
  • Could you explain why you left early? (Czy mógłbyś wyjaśnić dlaczego wyszedłeś przed czasem? – Też nie ma did)

.

  • She didn’t like him. (On się jej nie spodobał.)
  • Who did she not like? (Kto się jej nie spodobał?)
  • Can you explain who she didn’t like? (Czy możesz wyjaśnić kto się jej nie spodobał)

.

Jak odpowiadać na pytania pośrednie (indirect questions)?

Tutaj mamy dwie opcje. Na nasze pierwsze pytanie „Could you tell me where she is?”  możemy rzeczowo odpowiedzieć bezpośrednio (direct speech):

  • She’s at her office. (Ona jest w swoim biurze.)

Ale możemy też utrzymać uprzejmą tonację i pośrednio odpowiedzieć (w mowie zależnej)

  • I don’t know where she is. (Nie wiem gdzie ona jest.)
  • I have no idea where she is. (Nie mam pojęcia gdzie ona jest.)
  • Ask John! He might know where she is. (Spytaj Johna! On może wiedzieć gdzie ona jest.)

Zwróć uwagę, że tu również czasownik ląduje na końcu zdania.

.

Kiedy używamy indirect questions (pytania pośrednie)?

1. Pytania pośrednie (indirect questions) zadajemy, gdy chcemy być uprzejmi, szczególnie wobec obcych osób:

  • Would you be so kind to tell me where the nearest tube station is?

(Czy byłaby Pani uprzejma powiedzieć mi gdzie znajduje się najbliższa stacja metra?)

2. Pytania pośrednie (indirect questions) zadajemy, gdy chcemy zabrzmieć poważnie, formalnie:

  • Could you tell me whether no deal brexit will take place or not?

(Czy moglibyście państwo powiedzieć czy bezwarunkowy brexit wydarzy się czy nie?)

3. Pytania pośrednie (indirect questions) zadajemy, gdy ktoś może nie znać odpowiedzi:

  • I wonder if she will come back?

(Zastanawiam się czy ona wróci?)

Pytania pośrednie (indirect questions) w poszczególnych czasach

Przy okazji powtórka z 12 wspaniałych angielskich czasów gramatycznych i czasowników modalnych (przypadki z do does did omówiliśmy już powyżej). Tabelka zapożyczona ze strony Perfect English Grammar.

1. Pytania pośrednie (indirect questions) wymagające opisowej odpowiedzi (wh- questions) w poszczególnych czasach

Czas i konstrukcja gramatyczna Pytanie bezpośrednie (direct question) Pytanie pośrednie (indirect question)
Czas teraźniejszy present simple Why is he unhappy? Can you tell me why he is unhappy?
Czas teraźniejszy ciągły present continuous When is the restaurant closing? Can you tell me when the restaurant is closing?
Czas przeszły past simple Why was he late for the meeting? Can you tell me why he was late for the meeting?
Czas przeszły ciągły past continuous What were you doing at 3pm? Can you tell me what you were doing at 3pm?
Czas present perfect Where has Lucy been? Can you tell me where Lucy has been?
Czas present perfect continuous How long has she been living here? Can you tell me how long she has been living here?
“Zaprzeszły” czas past perfect Why had she quit her job before she moved here? Can you tell me why she had quit her job before she moved here?
Czas past perfect continuous How long had she been living here when she met you? Can you tell me how long she had been living here when she met you?
Czas przyszły future simple When will she start her new job? Can you tell me when she will start her new job?
Konstrukcja ’going to’ When is it going to rain? Can you tell me when it is going to rain?
Czas przyszły ciągły future continuous What time will Lisa be meeting the boss? Can you tell me what time Lisa will be meeting the boss?
Czas future perfect When will he have finished the report? Can you tell me when he will have finished the report?
Czas future perfect continuous How long will he have been studying French when he retires? Can you tell me how long he will have been studying French when he retires?
Czasowniki modalne (modal verbs) What should we do now? Can you tell me what we should do now?

.

2. Pytania pośrednie (indirect questions) z if/whether (odpowiedź tak/nie) w poszczególnych czasach

Czas i konstrukcja gramatyczna Pytanie bezpośrednie (direct question) Pytanie pośrednie (indirect question)
Czas teraźniejszy present simple Is he Spanish? Can you tell me if he is Spanish?
Czas teraźniejszy ciągły present continuous Is the restaurant closing now? Can you tell me if the restaurant is closing now?
Czas przeszły past simple Was he late for the meeting? Can you tell me if he was late for the meeting?
Czas przeszły ciągły past continuous Were you watching TV at 4pm? Can you tell me if you were watching TV at 4pm?
Czas present perfect Has Lucy been to Mexico? Can you tell me if Lucy has been to Mexico?
Czas present perfect continuous Has she been living here long? Can you tell me if she has been living here long?
“Zaprzeszły” czas past perfect Had she found this job when she moved here? Can you tell me if she had found this job when she moved here?
Czas past perfect continuous Had she been living here long when she met you? Can you tell me if she had been living here long when she met you?
Czas przyszły future simple Will she start her new job next week? Can you tell me if she will start her new job next week?
Konstrukcja ’going to’ Is it going to rain later? Can you tell me if it is going to rain later?
Czas przyszły ciągły future continuous Will Lisa be meeting the boss later? Can you tell me if Lisa will be meeting the boss later?
Czas future perfect Will he have finished the report by tonight? Can you tell me if he will have finished the report by tonight?
Czas future perfect continuous Will he have been studying French for twenty years when he retires? Can you tell me if he will have been studying French for twenty years when he retires?
Czasowniki modalne (modal verbs) Should we start now? Can you tell me if we should start now?

What time is it?

Najpopularniejszym błędem będzie tutaj umieszczanie w złym miejscu małego is. Pamiętaj, że jeśli pytamy kogoś uprzejmie (indirect question) to is pójdzie na koniec zdania:

  • What time is it? (Która godzina?)
  • Could you tell me what time it is? (Nie Could you tell me what time is it?)

.

Podobnie będzie w pytaniach w mowie zależnej (reported questions):

  • She asked me, what time it was. (Nie She asked me what time was it lub co gorsza She asked me what time is it. Z drugiej strony przy dosłownym cytowaniu, z cudzysłowem, można poprawnie powiedzieć She asked me „What time is it?” – a w mowie cudzysłowu przecież nie słychać!)

.

  • Where’s the nearest train station? (Gdzie jest najbliższa stacja kolejowa?)
  • Can you tel me where the nearest train station is? (Czy możesz mi powiedzieć gdzie znajduje się najbliższa stacja kolejowa?)

.

Pytania w mowie zależnej (reported questions)

No właśnie. Podobną jak w pytaniach pośrednich (indirect questions) zmianę szyku zastosujemy, gdy zadawać będziemy pytania w mowie zależnej (reported questions).

  • Direct speech: The police officer asked us „Where are you going?” (Mowa bezpośrednia: Policjant zapytał nas „Dokąd jedziecie?”)
  • Reported speech: The police officer asked us where we were going. (Mowa zależna: Policjant zapytał nas gdzie jedziemy.)

Ale na temat pytań w mowie zależnej więcej w osobnym wpisie na ten temat, ponieważ tu dodatkowo życie komplikuje nam słynne „następstwo czasów” w mowie zależnej (już wkrótce).

reported-speech-question-pytania-w-mowie-zaleznej

Patrz również: Jak zadawać pytania w mowie zależnej (reported speech questions)? (już wkrótce)

Zastanawiam się, czy chcesz może nauczyć się języka angielskiego?

Język angielski to nie tylko gramatyka. To przede wszystkim praktyka!

Od samego studiowania teorii gramatycznej być może ładnie zdasz test wyboru, ale nigdy nie nauczysz się mówić po angielsku!

Dlatego chociaż czytanie o gramatyce może i jest przyjemną rozrywką, jeśli nie chcesz znaleźć się w sytuacji, gdy chcesz coś powiedzieć a język staje Ci kołkiem w gardle i sklejasz poprawne zdanie z czasowników i rzeczowników dopiero gdy rozmowa dawno przeszła na inny temat, musisz ćwiczyć się w mówieniu!

Co więcej, używanie całych, poprawnych fraz jest dużo skuteczniejszym sposobem nauki języka angielskiego niż marnowanie czasu na gramatykę teoretyczną, chociaż niewielu o tym wie czy mówi.

speakingo angielski

Dlatego kurs języka angielskiego online Speakingo polega głównie na rozmowie pełnymi zdaniami po angielsku.

W ten sposób jak dziecko osłuchujesz się z językiem angielskim i powtarzasz. Aż pewnego dnia okazuje się, że wszystko rozumiesz i potrafisz powiedzieć!

Kurs zawiera całą potrzebną Ci gramatykę do poziomu ponadmaturalnego. Zawiera też 2000 najpopularniejszych słów, których znajomość pozwoli Ci zrozumieć 90% wszystkich konwersacji.

A wszystko to stoi przed Tobą otworem w domu, w pracy, w podróży, na komputerze lub telefonie, kiedy i gdzie chcesz. Nie wspominając już o tym, że dostajesz miesiąc nauki w cenie jednej korepetycji!

Zresztą wypróbuj najlepiej sama czy sam przez tydzień za darmo i bez żadnych zobowiązań.


Pamiętaj! Angielski nie nauczy się sam!

Zapisz się na kurs języka angielskiego online Speakingo!


A jakie są Wasze doświadczenia z pytaniami pośrednimi indirect questions? Czy wszystko jasne?

Komentarze są do Waszej dyspozycji a ja chętnie odpowiem na wszelkie – pośrednie i bezpośrednie – pytania!

Sharing is caring!
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (36 ocen, średnio: 4,97 z 5)
Loading...

Ciekawy tekst? Zostańmy w kontakcie!

Zapisz się do Newslettera Speakingo! Otrzymasz w ten sposób:

 co zapewni Ci ciągłość nauki!

(Zapisując się na kurs automatycznie zapisujesz się tez do newslettera.)