← Powrót do strony głównej angielskiego bloga Speakingo

Kiedy DO, a kiedy MAKE? A może TAKE?

Słowo „zrobić” w języku angielskim można wyrazić na trzy sposoby, przez co łatwo o błąd. Dowiedz się kiedy używamy „do”, kiedy „make”, a kiedy „take” w angielskich zdaniach i kolokacjach.


/Na obrazku do, make & take w jednym zdaniu: Daj sobie czas na to, żeby sprawić by innym dobrze się wiodło!/

Skąd wiedzieć kiedy do, make, a kiedy take?

Bardzo fajnie by było, jeśli wszystko dałoby się logicznie wytłumaczyć. Język angielski niestety taki nie jest!

Podobnie jak jest to w przypadku angielskich przyimków (prepositions), z do, make & take nie ma szczególnej logiki.

To znaczy można z grubsza powiedzieć, że:

  1. do stosujemy, kiedy mówimy jakiejś aktywności;
  2. make używamy wtedy, gdy coś tworzymy fizycznie, powstaje namacalny produkt;
  3. take łączy się z określonymi rzeczownikami.

Tak naprawdę jednak, moim zdaniem jedynym sensownym sposobem nauczenia się tego kiedy stosować do, kiedy make, a kiedy take, jest nauczenie się całych kolokacji, fraz, a najlepiej całych zdań, w których występują.

Dlatego najpierw podam kilka najpopularniejszych sytuacji i spróbuję jakoś to logicznie opisać, a potem podam więcej przykładów i zobaczycie, że cała ta gramatyka opisowa ma niewielki sens i jak wspomniałem najlepiej po prostu uczyć się całych zadań...

Kiedy DO a kiedy MAKE? A może TAKE?

Dlaczego potrafisz robić (sobie) żarty (z innych), ale nie potrafisz ich „przyjąć” (znieść gdy są o Tobie)? Patrz również: Suchary do nauki języka angielskiego.

1. Kiedy do?

Do jest najbardziej ogólnym z tych trzech słów. Zapytamy na przykład:

  • What are you doing? (Co porabiasz? Co Ty wyprawiasz?)

Niekoniecznie chodzi tu nam o produkt tejże aktywności, ale raczej kładziemy nacisk na samo „dzianie się”.

Dlatego też do użyjemy, kiedy dostaniemy jakieś zadanie:

  • Sorry, I have some work to do. (Przepraszam, ale mam trochę pracy do zrobienia.)
  • Please, do your homework. (Proszę, zrób swoje zadanie domowe.)
  • I’ll do the dishes! (Ja pozmywam naczynia!)

Do używamy również, jeśli pytamy rozmówcę o wykonywany zawód:

  • What do you do? (Czym się zajmujesz zawodowo?)

[Jeśli chcemy zapytać o to co ktoś robi w tej chwili nie użyjemy czasu present simple, tylko present continuous jak w pierwszym przykładzie powyżej.]

do uprawiamy również sporty:

  • I think all girls should do martial arts. (Myślę, że wszystkie dziewczęta powinny uprawiać sztuki walki.)
  • What time are we doing yoga tomorrow? (O której mamy jutro jogę?)

Do występuje również w takich popularnych kolokacjach jak:

  • do business – robić biznesy
  • do a course – robić, uczyć się na kursie
  • do your hair – uczesać, ułożyć włosy
  • do your nails/make-up – pomalować paznokcie, zrobić makijaż
  • do paperwork – wykonać papierkową robotę

Do występuje również z przysłówkami (adverbs):

  • Did you do well? (Czy dobrze Ci poszło?)
  • No, I actually did quite badly… (Nie, tak naprawdę poszło mi całkiem kiepsko.)

Jak widzisz przeszłą formą od do  jest did.

Kolokacje z do, make & take występują w różnych czasach, po prostu czasownik nieregularny do trzeba odmienić w odpowiedniej formie (do-did-done):

  • Have you done it? (Czy już to zrobiłeś)
przymiotnik, przysłówek

„Więc, zrobiłeś ’dobro’? Superman robi ’dobro, Ty zrobiłeś ’dobrze’.” Patrz również: Kiedy GOOD a kiedy WELL?

2. Kiedy make?

Make używamy zwykle wtedy, jeśli wykonujemy własnymi rękoma jakiś fizyczny produkt:

  • She’s making a dinner. (Ona przygotowuje kolację.)

Rezultat naszego działania może równie dobrze być niematerialny, aczkolwiek wyczuwalny:

  • Could you please stop making so much noise! (Czy moglibyście proszę przestać tak hałasować!)

make będziemy żartować:

  • We were making jokes all night long. (Przez całą noc sobie żartowaliśmy.)

Oraz dokonywać wyborów:

  • You have to make your choice, make some decisions. Have you made up your mind? (Musisz dokonać wyboru, podjąć jakieś decyzje. Czy już się zdecydowałeś?)

Tak będziemy się też zaprzyjaźniać:

  • I made them a drink, and we made friends. (Zrobiłem im drinka i się zaprzyjaźniliśmy.)

Wywierać wrażenie:

  • She makes an impression of a highly successful woman. She made a lot of money recently. (Robi wrażenie kobiety wielkich sukcesów. Ostatnio zarobiła sporo pieniędzy.)

Nie chcesz zrobić też błędu z make:

  • Please, don’t make any more silly mistakes! (Proszę nie rób więcej głupich błędów!)
present simple

Różnica (jaką) robi dłoń. Patrz również: Each other i dlaczego bokserzy nie uprawiają seksu przed walką?

3. Kiedy take?

Przede wszystkim – i zapamiętajmy to sobie raz a dobrze – po angielsku zdjęcia się „bierze” a nie „robi”:

  • Could you please take a picture of us? (Czy mógłby Pan zrobić nam zdjęcie proszę?)
  • Let’s take a selfie! (Zróbmy sobie selfie!)

Take występuje również ze środkami lokomocji (means of transport):

Oprócz tego drzemkę się „bierze”:

  • I love taking a short nap after work. (Uwielbiam ucinać sobie krótką drzemkę po pracy.)

Bierze się studia i egzamin:

  • Tomorrow he takes an exam on the course he has taken. (Jutro on pisze egzamin na kursie, na który się zdecydował.)
  • I hope he took some good notes. (Mam nadzieję, że sporządził sobie dobre notatki.)

„Bierze się” też wyprawę:

  • Let’s take a trip to the seaside! (Wybierzmy się nad morze!)

Dalsze przykłady z do, make & take

Jeśli przyjrzysz się jednak dalszym przykładom zobaczysz, że powyższe zasady są, łagodnie mówiąc… elastyczne.

Po prostu trzeba zapamiętać co łączy się z czym i już…

Za English Study podaje najpopularniejsze kolokacje z do, make & take w języku angielskim:

Przykłady z do

  • do nothing – „robić nic” czyli „nic nie robić” (w angielskim unikamy podwójnych zaprzeczeń)
  • do the cooking – gotować
  • do the housework – wykonywać obowiązki domowe
  • do the shopping – robić zakupy (Patrz również: BBC Comedy: Gdyby zakupy w piekarni wyglądały jak ezakupy…)
  • do your best – robić najlepsze co w naszej mocy
  • do damage – dokonywać szkód
  • do laundry – robić pranie
  • do harm – szkodzić
  • do anything, do everything – robić cokolwiek, wszystko
  • do a good job – wykonywać dobrą robotę

 

Przykłady z make

  • make an appointment – umówić się na spotkanie/wizytę
  • make a fortune – dorobić się fortuny
  • make charge – pobrać opłatę
  • make money – robić kasę
  • make efforts – dokładać wysiłków
  • make fun of somebody – stroić sobie z kogoś żarty
  • make breakfast, lunch, dinner – robić śniadanie, lunch, kolację
  • make love – uprawiać seks (Patrz również: Jak seks może pomóc Ci w nauce języka angielskiego?)
  • make a mess – bałaganić
  • make an exception – robić wyjątek
  • make a sound – wydawać dźwięk
  • make an excuse – robić wymówkę
  • make a phone call – wykonać telefon (Patrz również: Rozmowa przez telefon po angielsku.)
  • make plans – planować
  • make progress – czynić postępy
  • make a profit – przynosić dochody
  • make the bed – ścielić łóżko
  • make a suggestion – sugerować
  • make a wish – wyrażać życzenie (Patrz również: Jak zażyczyć sobie coś u dżina z butelki po angielsku?)
  • make an attempt – podejmować próbę
  • make a point – wyrazić swoją opinię, wysuwać propozycję
  • make an offer – złożyć propozycję
  • make a request – zażądać
  • make changes – dokonać zmian
  • make furniture – robić meble
  • make payment – wykonać płatność
  • make room – robić miejsce
  • make something clear – wyrażać coś jasno
  • make trouble – robić problemy
  • make a cake – robić ciasto (Patrz również: Przepis na tradycyjny angielski gingerbread.)

Make somebody do something

Nawiasem mówiąc spotkać też możecie się z taką ciekawą konstrukcją, w której sprawiamy, że ktoś coś robi.

Na przykład:

  • A good teacher makes students learn hard. (Dobry nauczyciel sprawia, że uczniowie „ciężko” – dużo – się uczą.)
  • She made me cry. (Rozpłakałem się przez nią.)
  • I can’t make it work. (Nie potrafię sprawić, żeby to zadziałało / naprawić tego.)

Ale to trochę inna historia.

Dalsze przykłady z take

  • take part in something – brać w czymś udział
  • take your time – „brać czas”, czyli nie śpieszyć się
  • take a long time – długo trwać
  • take a look – spojrzeć, rzucić okiem (Patrz również: Look, look at, look like)
  • take a bath – brać kąpiel
  • take a shower – brać prysznic
  • take a break –  robić sobie przerwę
  • take a chance, take a risk –  ryzykować
  • take a seat, take a place  – zajmować miejsce
  • take class – uczęszczać na zajęcia
  • take a rest – robić sobie odpoczynek
  • take a taxi – brać taksówkę
  • take an exam – podchodzić do egzaminu (Patrz również: Jak zdałam maturę ustną z języka angielskiego?)
  • take a bite – ugryźć
  • take advice –  przyjąć radę
  • take a hike – iść na spacer po górach
  • take a survey – wziąć udział w ankiecie
  • take medicine – przyjmować leki (Patrz również: Angielski pacjent i nauka słownictwa medycznego)
  • take effect – wchodzić w życie, zaczynać działać
  • take cover – kryć się, zasłaniać
  • take it seriously – brać to na poważnie
  • take a vacation – zrobić sobie wakacje
  • take it apart – rozłożyć to na części

Ćwiczenia z do, make & take

Jak widzisz wszystko sprowadza się tu do powtarzania i używania tych kolokacji w zdaniach. Widzisz też, że sama nauka słówek nie jest najlepszym pomysłem na naukę języka angielskiego, ponieważ wtedy nigdy nie będziesz wiedzieć czy z danym łowem łączy się take, make czy do

Dlatego na kursie języka angielskiego online Speakingo uczysz się mówić całymi zdaniami, w które niepostrzeżenie wpleciona jest cała potrzebna Ci gramatyka i słownictwo (2000 najpopularniejszych angielskich słów).

Taka nauka języka angielskiego jest nie tylko bardzo skuteczna, ale również przyjemna, szczególnie dla początkujących uczniów!

Zresztą najlepiej zarejestruj się dwoma kliknięciami poniżej by – bez żadnych opłat ani zobowiązań – wypróbować czy taka metoda nauki Ci odpowiada!


Zapisz się na kurs języka angielskiego online Speakingo!

Chcesz rozumieć Anglików? Zacznij mówić jak oni!


Czy wiesz już kiedy stosować make, a kiedy do i take? Jeśli coś jest jeszcze mało jasne, zadaj pytanie w komentarzach – z przyjemnością odpiszę!

Sharing is caring!
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (28 votes, average: 4,96 out of 5)
Loading...

STRASZNA PROMOCJA
z okazji Halloween!

Historia Halloween, listening, National Geographic

By angielski nie był już dla Ciebie koszmarem!

TYLKO 31 października 50% TANIEJ!

Za trzy miesiące (3x99zł) zapłacisz tylko 297zł 149 zł!!

(zamiast 57 funtów/56.85 euro euro tylko 29 funtów/29.95 euro)

[Tę informację znajdziesz również na dole Mojego Profilu

czyli strony z panią w bibliotece]

Zamknij to okienko

Ciekawy tekst? Zostańmy w kontakcie!

Zapisz się do Newslettera Speakingo! Otrzymasz w ten sposób:

 co zapewni Ci ciągłość nauki!

(Zapisując się na kurs automatycznie zapisujesz się tez do newslettera.)