do make take czy kiedy

Kiedy DO, a kiedy MAKE? A może TAKE?

Słowo „zrobić” w języku angielskim można wyrazić na trzy sposoby, przez co łatwo o błąd. Dowiedz się kiedy używamy „do”, kiedy „make”, a kiedy „take” w angielskich zdaniach i kolokacjach.


Na obrazku do, make & take w jednym zdaniu: Daj sobie czas na to, żeby sprawić by innym dobrze się wiodło!

Skąd wiedzieć kiedy do, make, a kiedy take?

Bardzo fajnie by było, jeśli wszystko dałoby się logicznie wytłumaczyć. Język angielski niestety taki nie jest!

Podobnie jak jest to w przypadku angielskich przyimków (prepositions), z do, make & take nie ma szczególnej logiki.

To znaczy można z grubsza powiedzieć, że:

  1. do stosujemy, kiedy mówimy jakiejś aktywności;
  2. make używamy wtedy, gdy coś tworzymy fizycznie, powstaje namacalny produkt;
  3. take łączy się z określonymi rzeczownikami.

Tak naprawdę jednak, moim zdaniem jedynym sensownym sposobem nauczenia się tego kiedy stosować do, kiedy make, a kiedy take, jest nauczenie się całych kolokacji, fraz, a najlepiej całych zdań, w których występują.

Dlatego najpierw podam kilka najpopularniejszych sytuacji i spróbuję jakoś to logicznie opisać, a potem podam więcej przykładów i zobaczycie, że cała ta gramatyka opisowa ma niewielki sens i jak wspomniałem najlepiej po prostu uczyć się całych zadań...

Kiedy DO a kiedy MAKE? A może TAKE?
Dlaczego potrafisz robić (sobie) żarty (z innych), ale nie potrafisz ich „przyjąć” (znieść gdy są o Tobie)? Patrz również: Suchary do nauki języka angielskiego.

1. Kiedy do?

Do jest najbardziej ogólnym z tych trzech słów. Zapytamy na przykład:

  • What are you doing?

(Co porabiasz? Co Ty wyprawiasz?)

Niekoniecznie chodzi tu nam o produkt tejże aktywności, ale raczej kładziemy nacisk na samo „dzianie się”.

Dlatego też do użyjemy, kiedy dostaniemy jakieś zadanie:

  • Sorry, I have some work to do.

(Przepraszam, ale mam trochę pracy do zrobienia.)

  • Please, do your homework.

(Proszę, zrób swoje zadanie domowe.)

  • I’ll do the dishes!

(Ja pozmywam naczynia!)

Do używamy również, jeśli pytamy rozmówcę o wykonywany zawód:

  • What do you do?

(Czym się zajmujesz zawodowo?)

[Jeśli chcemy zapytać o to co ktoś robi w tej chwili nie użyjemy czasu present simple, tylko present continuous jak w pierwszym przykładzie powyżej.]

Patrz również: Present continuous i simple for future arrangements - jak mówić o przyszłości w teraźniejszości?
Patrz również: Present continuous i simple for future arrangements – jak mówić o przyszłości w teraźniejszości?

do uprawiamy również sporty:

  • I think all girls should do martial arts.

(Myślę, że wszystkie dziewczęta powinny uprawiać sztuki walki.)

  • What time are we doing yoga tomorrow?

(O której mamy jutro jogę?)

Do występuje również w takich popularnych kolokacjach jak:

  • do business – robić biznesy
  • do a course – robić, uczyć się na kursie
  • do your hair – uczesać, ułożyć włosy
  • do your nails/make-up – pomalować paznokcie, zrobić makijaż
  • do paperwork – wykonać papierkową robotę

Do występuje również z przysłówkami (adverbs):

  • Did you do well?

(Czy dobrze Ci poszło?)

  • No, I actually did quite badly…

(Nie, tak naprawdę poszło mi całkiem kiepsko.)

Jak widzisz przeszłą formą od do  jest did.

Kolokacje z do, make & take występują w różnych czasach, po prostu czasownik nieregularny do trzeba odmienić w odpowiedniej formie (do-did-done):

  • Have you done it?

(Czy już to zrobiłeś)

przymiotnik, przysłówek
„Więc, zrobiłeś 'dobro’? Superman robi 'dobro, Ty zrobiłeś 'dobrze’.” Patrz również: Kiedy GOOD a kiedy WELL?

2. Kiedy make?

Make używamy zwykle wtedy, jeśli wykonujemy własnymi rękoma jakiś fizyczny produkt:

  • She’s making a dinner.

(Ona przygotowuje kolację.)

Rezultat naszego działania może równie dobrze być niematerialny, aczkolwiek wyczuwalny:

  • Could you please stop making so much noise!

(Czy moglibyście proszę przestać tak hałasować!)

make będziemy żartować:

  • We were making jokes all night long.

(Przez całą noc sobie żartowaliśmy.)

Oraz dokonywać wyborów:

  • You have to make your choice, make some decisions. Have you made up your mind?

(Musisz dokonać wyboru, podjąć jakieś decyzje. Czy już się zdecydowałeś?)

Tak będziemy się też zaprzyjaźniać:

  • I made them a drink, and we made friends.

(Zrobiłem im drinka i się zaprzyjaźniliśmy.)

Wywierać wrażenie:

  • She makes an impression of a highly successful woman. She made a lot of money recently.

(Robi wrażenie kobiety wielkich sukcesów. Ostatnio zarobiła sporo pieniędzy.)

Nie chcesz zrobić też błędu z make:

  • Please, don’t make any more silly mistakes!

(Proszę nie rób więcej głupich błędów!)

present simple
Różnica (jaką) robi dłoń. Patrz również: Each other i dlaczego bokserzy nie uprawiają seksu przed walką?

3. Kiedy take?

Przede wszystkim – i zapamiętajmy to sobie raz a dobrze – po angielsku zdjęcia się „bierze” a nie „robi”:

  • Could you please take a picture of us?

(Czy mógłby Pan zrobić nam zdjęcie proszę?)

  • Let’s take a selfie!

(Zróbmy sobie selfie!)

Take występuje również ze środkami lokomocji (means of transport):

(Chętniej pojechałbym pociągiem niż tam poleciał.)

  • He takes the bus to work.

(On jeździ autobusem do pracy.)

Oprócz tego drzemkę się „bierze”:

(Uwielbiam ucinać sobie krótką drzemkę po pracy.)

Bierze się studia i egzamin:

  • Tomorrow he takes an exam on the course he has taken.

(Jutro on pisze egzamin na kursie, na który się zdecydował.)

  • I hope he took some good notes.

(Mam nadzieję, że sporządził sobie dobre notatki.)

„Bierze się” też wyprawę:

  • Let’s take a trip to the seaside!

(Wybierzmy się nad morze!)

to care, in care, take care, care who/where/when/why, care about & care for
Patrz również: Zadbaj o swój angielski z: take care, care about & care for + kilka niegrzecznych idiomów.

Dalsze przykłady z do, make & take

Jeśli przyjrzysz się jednak dalszym przykładom zobaczysz, że powyższe zasady są, łagodnie mówiąc… elastyczne.

Po prostu trzeba zapamiętać co łączy się z czym i już…

Za English Study podaje najpopularniejsze kolokacje z do, make & take w języku angielskim:

Przykłady z do

  • do nothing – „robić nic” czyli „nic nie robić” (w angielskim unikamy podwójnych zaprzeczeń)
  • do the cooking – gotować
  • do the housework – wykonywać obowiązki domowe
  • do the shopping – robić zakupy (Patrz również: BBC Comedy: Gdyby zakupy w piekarni wyglądały jak ezakupy…)
  • do your best – robić najlepsze co w naszej mocy
  • do damage – dokonywać szkód
  • do laundry – robić pranie
  • do harm – szkodzić
  • do anything, do everything – robić cokolwiek, wszystko
  • do a good job – wykonywać dobrą robotę
pozytywne angielskie zwroty good job, make do take
Patrz również: Pozytywne angielskie zwroty.
Jak nauczyć się mówić po angielsku samemu w domu?
Patrz również: Jak nauczyć się mówić po angielsku samemu w domu?

 

Przykłady z make

  • make an appointment – umówić się na spotkanie/wizytę
  • make a fortune – dorobić się fortuny
  • make charge – pobrać opłatę
  • make money – robić kasę
  • make efforts – dokładać wysiłków
  • make fun of somebody – stroić sobie z kogoś żarty
  • make breakfast, lunch, dinner – robić śniadanie, lunch, kolację
  • make love – uprawiać seks (Patrz również: Jak seks może pomóc Ci w nauce języka angielskiego?)
  • make a mess – bałaganić
  • make an exception – robić wyjątek
  • make a sound – wydawać dźwięk
  • make an excuse – robić wymówkę
  • make a phone call – wykonać telefon (Patrz również: Rozmowa przez telefon po angielsku.)
  • make plans – planować
  • make progress – czynić postępy
spocking, star wars, gwiezdne wojny
Patrz również: Spocking, czyli kanadyjska moda na przerabianie banknotów.
  • make a profit – przynosić dochody
  • make the bed – ścielić łóżko
  • make a suggestion – sugerować
  • make a wish – wyrażać życzenie (Patrz również: Jak zażyczyć sobie coś u dżina z butelki po angielsku?)
  • make an attempt – podejmować próbę
  • make a point – wyrazić swoją opinię, wysuwać propozycję
  • make an offer – złożyć propozycję
  • make a request – zażądać
  • make changes – dokonać zmian
  • make furniture – robić meble
  • make payment – wykonać płatność
  • make room – robić miejsce
  • make something clear – wyrażać coś jasno
  • make trouble – robić problemy
  • make a cake – robić ciasto (Patrz również: Przepis na tradycyjny angielski gingerbread.)
Each other, one another
Patrz również: Each other (one another) – kogo nie lubią bokserzy?

Make somebody do something

Nawiasem mówiąc spotkać też możecie się z taką ciekawą konstrukcją, w której sprawiamy, że ktoś coś robi.

Na przykład:

  • A good teacher makes students learn hard.

(Dobry nauczyciel sprawia, że uczniowie „ciężko” – dużo – się uczą.)

  • She made me cry.

(Rozpłakałem się przez nią.)

  • I can’t make it work.

(Nie potrafię sprawić, żeby to zadziałało / naprawić tego.)

Ale to trochę inna historia.

Dalsze przykłady z take

  • take part in something – brać w czymś udział
  • take your time – „brać czas”, czyli nie śpieszyć się
  • take a long time – długo trwać
  • take a look – spojrzeć, rzucić okiem (Patrz również: Look, look at, look like)
  • take a bath – brać kąpiel
  • take a shower – brać prysznic
  • take a break –  robić sobie przerwę
  • take a chance, take a risk –  ryzykować
  • take a seat, take a place  – zajmować miejsce
  • take class – uczęszczać na zajęcia
  • take a rest – robić sobie odpoczynek
  • take a taxi – brać taksówkę
Jak nauczyć się mówić po angielsku samemu w domu?
Patrz również: Jak nauczyć się mówić po angielsku samemu w domu?
  • take an exam – podchodzić do egzaminu (Patrz również: Jak zdałam maturę ustną z języka angielskiego?)
  • take a bite – ugryźć
  • take advice –  przyjąć radę
  • take a hike – iść na spacer po górach
  • take a survey – wziąć udział w ankiecie
  • take medicine – przyjmować leki (Patrz również: Angielski pacjent i nauka słownictwa medycznego)
  • take effect – wchodzić w życie, zaczynać działać
  • take cover – kryć się, zasłaniać
  • take it seriously – brać to na poważnie
  • take a vacation – zrobić sobie wakacje
  • take it apart – rozłożyć to na części
4 powody dlaczego warto uczyć się języka angielskiego, TED Talks, john whorter
Patrz również: 4 powody dlaczego warto uczyć się języka angielskiego [TED Talks].

Ćwiczenia z do, make & take

Jak widzisz wszystko sprowadza się tu do powtarzania i używania tych kolokacji w zdaniach. Widzisz też, że sama nauka słówek nie jest najlepszym pomysłem na naukę języka angielskiego, ponieważ wtedy nigdy nie będziesz wiedzieć czy z danym łowem łączy się take, make czy do

Dlatego na kursie języka angielskiego online Speakingo uczysz się mówić całymi zdaniami, w które niepostrzeżenie wpleciona jest cała potrzebna Ci gramatyka i słownictwo (2000 najpopularniejszych angielskich słów).

Taka nauka języka angielskiego jest nie tylko bardzo skuteczna, ale również przyjemna, szczególnie dla początkujących uczniów!

Zresztą najlepiej zarejestruj się dwoma kliknięciami poniżej by – bez żadnych opłat ani zobowiązań – wypróbować czy taka metoda nauki Ci odpowiada!


Zapisz się na kurs języka angielskiego online Speakingo!

Chcesz rozumieć Anglików? Zacznij mówić jak oni!


Czy wiesz już kiedy stosować make, a kiedy do i take? Jeśli coś jest jeszcze mało jasne, zadaj pytanie w komentarzach – z przyjemnością odpiszę!

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Jak wygląda nauka na kursie języka angielskiego online Speakingo?
dzisiejsze Wpisy dnia:
błędy native speakerów
10 błędów native speakerów

Tak jak Polak może niepoprawnie posługiwać się językiem polskim, tak samo angielski czy amerykański native speaker może kaleczyć język angielski. Dlatego poznaj tych 10 błędów, których nauczyć się możesz od native speakerów!

Czytaj dalej »
biznesowe idiomy angielskie monkey business
Biznesowe idiomy angielskie w memach

Rozumiesz słowa kontrahenta, ale nie rozumiesz sensu wypowiedzi? Biznesowe idiomy angielskie to niełatwy orzech do zgryzienia. A nieporozumień uniknąć chcesz szczególnie podczas biznesowego spotkania, czy po prostu rozmowy o prace. Śmieszne memy pomogą Ci zapamiętać ich sens!

Czytaj dalej »
Znajdź na blogu::
Najnowsze teksty:

Przejdźmy do nauki

Kliknij poniżej, by ćwiczyć mówienie po angielsku na kursie online Speakingo!

Pobierz aplikację do nauki języka angielskiego na telefon:

blog kursu języka angielskiego online dr grzegorz kusnierz
dr Grzegorz Kuśnierz

masz już Dosyć teorii?
Potrzebujesz praktyki?

Nauka angielskiej gramatyki – szczególnie na blogu Speakingo oczywiście! – może być nawet prosta i przyjemna, ale najważniejsza zawsze jest jednak praktyka!
Dlatego zapraszam na sam kurs języka angielskiego, na którym cała ta opisana na blogu gramatyka i słownictwo ujęte są w ciekawych zdaniach, którymi rozmawiasz ze swoim telefonem lub komputerem jak z najlepszym nauczycielem, który rozumie Cię, chwali lub poprawia – i nigdy nie traci cierpliwości!
Kliknij poniżej, żeby bez żadnych zobowiązań wypróbować tę metodę nauki języka angielskiego zupełnie za darmo!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Zarejestruj się!

Zarejestruj się do serwisu by otrzymać pierwszy tydzień nauki za darmo!
lub

Problem z mówieniem po angielsku?

Zarejestruj się!

Zarejestruj się do serwisu by otrzymać pierwszy tydzień nauki za darmo!
lub
Mów jak anglik!